De icoon van Jezus’ vriendschap

(Johannes 15:14-15)

Oorsprong
Een icoon is een schilderij in de traditie van de vroege christelijke kerk, waarop iets of iemand uit de spirituele werkelijkheid wordt afgebeeld. Een icoon nodigt uit tot meditatie en gebed. De icoon van Jezus’ vriendschap is een van de oudste iconen die bewaard is gebleven: uit de 6e of 7e eeuw. Ze werd in de 19e eeuw gevonden in de ruïne van een koptisch klooster in Bauein, in de Egyptische woestijn. Het origineel van de icoon kan in het Louvre in Parijs worden bekeken.

Jezus gaat aan onze zijde
De persoon aan de rechterhand van Jezus is de abt van het klooster, Menas. De rol die hij in zijn hand houdt is waarschijnlijk een kloosterregel. Zijn krachtige blik is naar de mensen gericht. Met zijn rechterhand geeft hij een zegen. Wie met Jezus meetrekt door het leven, wordt een zegen van God voor anderen. De persoon naast Jezus staat echter ook symbool voor ieder van ons. 

Gericht op de toekomst
Zowel Jezus als zijn vriend zijn gericht op wat vóór hen ligt. Ze zijn samen op weg. Dit wordt benadrukt door de verschillende kleurenvlakken van de icoon. De weg achter hen ligt in het donker, de weg vlak voor hen is helder. Het lijkt alsof Jezus zijn vriend voorzichtig voortduwt met zijn arm op zijn schouder, alsof hij wil zeggen: “Wees niet bang, want ik ben bij je” (zie Jesaja 43:1-5a – zie ook Jesaja 43:18-19).

Jezus’ arm
Jezus en zijn vriend kijken niet naar elkaar, maar hun relatie is niet afstandelijk of koud. Jezus’ nabijheid wordt uitgedrukt door de arm die hij om de schouder van zijn vriend legt. Een arm, die zo te zien niet op hem weegt. Integendeel, de arm lijkt hem te dragen, door alles heen.

Het evangelie en het kruis
Jezus heeft een rijk versierd boek in zijn linkerarm. Een evangelieboek zoals dat wordt gebruikt voor de plechtige verkondiging van het Evangelie tijdens de liturgie. Jezus brengt de blijde boodschap van het evangelie (zie Lucas 4:17-19). Jezus is een vriend, maar ook als vriend blijft hij onze ‘Leraar’ en ‘Heer’ .
Jezus’ evangelie wordt volbracht aan het kruis. In het midden van de icoon, bovenaan, kun je een kruisje zien. Maar in de icoon kun je ook een onzichtbaar kruis zien. De verticale balk loopt in het midden, tussen Jezus en zijn vriend. De horizontale balk loopt over hun schouders, en wordt gedeeltelijk gevormd door Jezus’ arm op de schouder van zijn vriend. De relatie tussen Jezus en zijn vriend wordt gekenmerkt door het kruis, door Jezus’ trouwe liefde tot het einde toe, zonder voorbehoud (zie Johannes 13:1), een liefde die ‘ja’ blijft zeggen, zelfs als wij ‘nee’ zeggen.

Jezus’ ogen
Kijk naar Jezus’ ogen. Ze zijn erg open, vriendelijk en doordringend. Het evangelie merkt de blik van Jezus vaak op (zie bv. Marcus 1:16-20; Lucas 19:5; Marcus 10:21, enz.). Het is alsof Jezus’ ogen ons twee dingen willen zeggen:  Jezus’ ogen zijn gericht op Gods toekomst, op Gods koninkrijk. Hij nodigt ons uit hetzelfde te doen: om met hem dezelfde kant op te kijken.  Tegelijkertijd kijken Jezus’ ogen naar elk van ons die voor de icoon bidt. Alsof ze willen zeggen: “Laat mij naar jou kijken. Blijf daar waar je bent en bid. Vlucht niet weg, ren niet voor jezelf weg. Wees hier zoals je nu bent, zelfs als je nu niet kunt bidden.

Een innerlijke zekerheid
Biddend bij deze icoon mag je bedenken: “Dit is ook mijn verhaal, het verhaal van Jezus’ vriendschap voor mij.” We worden gezien en geroepen door Jezus. We zijn met hem meegegaan als zijn leerlingen. Als we achterom kijken, weten we hoeveel mislukking, pijn en lijden er in ons leven geweest kan zijn. Maar omdat Jezus ons aan zijn zijde houdt met zijn trouwe liefde, mogen we ook horen hoe hij tegen ons zegt: “Ik noem jullie geen dienaren meer (…); vrienden noem ik jullie” (Johannes 15:15). Zijn hand om onze schouder, zijn trouwe nabijheid, zijn kracht en zijn liefde zijn de enige dingen die er toe doen. Ons aan hem toevertrouwen als een vriend, met hem door het leven gaan naar de Vader, een zegen zijn voor anderen: dát is het echte leven!

Tekst uit de Bijbel 4 : Markus 15:12-20


12
Toen zei Pilatus tegen hen: ‘Wat wilt u dan dat ik doe met die man die u de koning van de Joden noemt?’ 13En ze begonnen weer te schreeuwen. ‘Kruisig hem!’ riepen ze. 14 Pilatus vroeg: ‘Wat heeft hij dan misdaan?’ Maar ze schreeuwden nog harder: ‘Kruisig hem!’
15Omdat Pilatus de menigte tevreden wilde stellen, liet hij Barabbas vrij. Jezus leverde hij uit om gekruisigd te worden, nadat hij hem eerst nog had laten geselen. 16De soldaten leidden hem weg, het paleis (dat wil zeggen het pretorium) in, en riepen de hele cohort bijeen. 17Ze trokken hem een purperen gewaad aan, vlochten een kroon van doorntakken en zetten hem die op. 18Daarna brachten ze hem hulde met de woorden: ‘Gegroet, koning van de Joden!’ 19Ze sloegen hem met een rietstok tegen het hoofd en bespuwden hem, en bogen onderdanig voor hem. 20 Nadat ze hem zo hadden bespot, trokken ze hem het purperen gewaad uit en deden hem zijn kleren weer aan.

Tekst uit de bijbel 7: Markus 15:33-37

Op het middaguur viel er een duisternis over het hele land, die drie uur aanhield. Aan het einde daarvan, in het negende uur, riep Jezus met luide stem: ‘Eloï, Eloï, lema sabachtani?’, wat in onze taal betekent: ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt u mij verlaten?’ Toen de omstanders dat hoorden, zeiden enkelen van hen: ‘Hoor, hij roept Elia!’  Iemand ging snel een spons halen, doordrenkte die met zure wijn, stak de spons op een stok en probeerde hem te laten drinken, terwijl hij zei: ‘Laten we eens kijken of Elia komt om hem eraf te halen.’ Maar Jezus slaakte een luide kreet en blies de laatste adem uit.

De Grote verrassing

Nieuw leven in de lente.
Lammetjes, kuikens, bloemen.
Elk jaar weer een verrassing.
Het christelijk Paasfeest gaat ook
over verrassend nieuw leven..
Op de vrijdag voor Pasen werd Jezus
door de Romeinse overheid gedood aan het kruis.
De weg van Jezus lijkt dood te lopen.
Maar – ongelofelijke verrassing –
Op de derde dag na zijn dood
is Hij opgestaan.
De gebeurtenissen van
Pasen en Goede Vrijdag vormen
een verrassend keerpunt
in de geschiedenis.
Soms kun je het gevoel hebben
dat al je wegen dood lopen.
Achteraf zijn die momenten vaak kruispunten
waar een nieuw begin werd gemaakt.
Op Pasen kijken we naar
het belangrijkste kruispunt in het leven
en hoe we daar een keuze maken.
Onze weg hoeft niet dood te lopen. Jezus leeft!
Hij geeft ons op verrassende wijze
nieuwe hoop en nieuw leven.

Tekst uit de bijbel 8 : Markus 16:1-6

Toen de sabbat voorbij was, kochten Maria uit Magdala en Maria de moeder van Jakobus, en Salome geurige olie om hem te balsemen. Op de eerste dag van de week gingen ze heel vroeg in de ochtend, vlak na zonsopgang, naar het graf. Ze zeiden tegen elkaar: ‘Wie zal voor ons de steen voor de ingang van het graf wegrollen?’ Maar toen ze opkeken, zagen ze dat de steen al was weggerold; het was een heel grote steen. Toen ze het graf binnengingen, zagen ze rechts een in het wit geklede jongeman zitten. Ze schrokken vreselijk. Maar hij zei tegen hen: ‘Wees niet bang. U zoekt Jezus, de man uit Nazaret die gekruisigd is. Hij is opgewekt uit de dood, hij is niet hier; kijk, dat is de plaats waar hij was neergelegd.

Tekst uit de bijbel 5: Lukas 23:33-35

En toen zij aan de plaats gekomen waren, die Schedel genoemd wordt, kruisigden zij Hem daar en ook de misdadigers, de ene aan zijn rechterzijde en de andere aan zijn linkerzijde. En Jezus zeide: Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen. En zij wierpen het lot om zijn klederen te verdelen. En het volk stond erbij en zag toe.

Tekst uit de bijbel 3: Matteus 27:22-24

Pilatus vroeg hun: ‘Wat moet ik dan doen met Jezus die de messias wordt genoemd?’ Allen antwoordden: ‘Aan het kruis met hem!’ Hij vroeg: ‘Wat heeft hij dan misdaan?’ Maar ze schreeuwden alleen maar harder: ‘Aan het kruis met hem!’ Toen Pilatus inzag dat zijn tussenkomst nergens toe leidde, dat het er integendeel naar uitzag dat men in opstand zou komen, liet hij water brengen, waste ten overstaan van de menigte zijn handen en zei: ‘Ik ben onschuldig aan de dood van deze man. Zie het zelf maar op te lossen.’

Tekst uit de bijbel 2: Lukas 22:46-48 en 56-61

…er kwam opeens een horde mensen aan. Voorop liep de man die Judas heette, een van de twaalf; hij ging naar Jezus toe om hem te kussen. Maar Jezus zei tegen hem: ‘Judas, lever je de Mensenzoon uit met een kus?’….

….Een dienstmeisje zag hem bij het vuur zitten, keek hem strak aan en zei: ‘Die man hoorde er ook bij!’  Maar hij ontkende het: ‘Ik ken hem niet eens!’ Even later merkte een ander hem op en zei: ‘Jij bent ook een van hen!’ Maar Petrus zei: ‘Welnee man, helemaal niet.’ En ongeveer een uur later zei nog iemand met grote stelligheid: ‘Ja zeker, die man was ook in zijn gezelschap, hij komt immers ook uit Galilea.’ Maar Petrus zei: ‘Ik weet niet waar je het over hebt.’ En op datzelfde moment, terwijl hij nog sprak, kraaide er een haan.  De Heer draaide zich om en keek Petrus aan, en toen herinnerde Petrus zich de woorden van de Heer…. Hij ging naar buiten en huilde bitter

Tekst uit de bijbel 1: Johannes 12

De volgende dag was er al een grote menigte in Jeruzalem voor het feest. Toen ze hoorden dat Jezus ook zou komen, haalden ze palmtakken en liepen ze de stad uit, hem tegemoet, terwijl ze riepen: ‘Hosanna! Gezegend hij die komt in de naam van de Heer, de koning van Israël.’ Jezus zag een ezel staan en ging erop zitten, zoals geschreven staat: ‘Vrees niet, Sion, je koning is in aantocht, en hij zit op een ezelsveulen.’

Kerstcadeautjes

Kerstavond, en het Cascadepark ligt in het donker. Als ik oversteek, komt ineens de warme kerstverlichting mij tegemoet. De wensboom staat te stralen, er mogen nog steeds wensen bij. Vuurkorven knetteren en geven warmte. Een intens warm gevoel krijg ik bij het zien van de in kerstsfeer verlichte tiny church. De kerststal staat verlicht te stralen. Kerstmuziek klinkt uit de speakers. Vorig jaar kon ik hiervan dromen, en nu….!  Afwachten of de wijkbewoners de kleine kerk weten te vinden. Dit lukt wonderwel op eerste kerstdag, ineens zijn ze er! Verschillende talen klinken door elkaar, mensen wat een feest! Kinderen mogen de laatste knutsel halen, en zondag zelf een cadeau brengen naar dat kwetsbare kind in de kribbe. Op tweede kerstdag worden we gevonden door de jonge gezinnen. Wat fijn, dat we er kunnen zijn. Zondag is het weer bar en boos, en toch komen er kinderen! Kinderen die hun cadeau aan Jezus willen geven. Als ik voorzichtig vraag wat er in het cadeautje voor Jezus zit, is het antwoord, LIEFDE! Wouw wat een cadeau! Liefde is belangrijk voor ieder kind, is de verklaring. Tja, liefde is voor ieder mens belangrijk, en is het niet Jezus die ons op een andere manier naar liefde heeft laten kijken!? De kinderen gaan in de stal, tussen de mooie poppen,  op de foto. Ook ontvangen zij een mooi boekje om thuis lekker te genieten. En ik geniet nog na van al die mooie kerstcadeautjes, wat een feest, zo anders en zo bijzonder!