Op projectbasis…..

Op projectbasis…
Toen we ruim vier jaar geleden begonnen met de Schone Poort, was het Labyrint in het Cascadepark een van de eerste “projecten”. De eerste jaren was het nog wat kaal, maar in na ruim vier jaar is het labyrint uitgegroeid tot een prachtige en bijzondere plek in het park. Er groeit en bloeit van alles. Afgelopen zomer was er een rijke oogst aan aardbeien en frambozen en ander fruit. Tijdens de groene route met burendag was er soep met kruiden uit het labyrint. Een bord legt uit wat een labyrint is en mensen worden uitgenodigd voor een aandachtige wandeling. Is dit project nu afgelopen? Natuurlijk niet. Elke zaterdagmorgen wordt er door een klein groepje mensen gewied, geschoffeld en gesnoeid. En bij langdurige droogte moet er ook begoten worden. De pomp in het middelpunt bewijst dan goede diensten. Nee, zo’n project is nooit “af”. Als we zouden doen alsof het af was, was binnen de kortste keren alles door onkruid overwoekerd.

Er wordt gezegd dat het labyrint een project is, want tegenwoordig wordt alles op projectbasis gedaan. Geen langjarige samenwerking meer, maar projecten voor een bepaalde tijd. Resultaat gericht werken. Duidelijke en haalbare doelen. Planmatig en effectief. Gefaseerd en afgebakend. Mensen willen zich niet meer voor de lange termijn ergens aan verbinden, het is voor even en adhoc. De kerk kan veel leren van deze benadering. Ook de plannen voor de Schone Poort zijn geschreven als een “projectplan”. En vorig jaar schreven we een vervolgplan, omdat de eerste periode van drie jaar voorbij was. De Algemene Kerkenraad gaf zijn goedkeuring. En ook “Utrecht” steunt het project weer voor een periode van drie jaar. Dus is s het project “De Schone Poort” nog niet afgelopen, de Kerk-opWielen blijft nog een paar jaar rijden.

Meer dan een project 
Nadenkend over de toekomst van de Schone Poort, besef ik dat het om meer gaat dan een project. Als dat project na zes jaar afgelopen zou zijn, is het mislukt. In het vervolgplan voor de komende 3 jaar staat dat het doel van de Schone Poort is om als geloofsgemeenschap zo present te zijn in Almere Poort dat mensen gaan ontdekken dat het evangelie van Jezus Christus heilzaam is voor hen persoonlijk en voor de samenleving. In een individualistische cultuur van ieder voor zich, is de gemeente van Christus een oefenplaats van gemeenschap. Een plek waar de liefde van God gepraktiseerd wordt door dienend aanwezig te zijn. In de toenemende verzakelijking en commercialisering van de zorg en hulpverlening mag de kerk laten zien: je bent als mens meer dan een schuldenproblematiek, een mislukte relatie of een hulpverleningsgeval. Je bent een uniek, door God geliefd mensenkind. Dat is geen project waar je na drie jaar van kunt zeggen “Nu is het afgelopen”. Gods liefde is onverbrekelijk verbonden met trouw. Daarom is de Schone Poort, anders dan een project,  een zaak van lange adem, want liefde wordt niet moe….

Kerkproeverij

Zondag 10 september is in heel Nederland een “Kerkproeverij”.  De bedoeling is dat kerkleden-kerkgangers in hun omgeving iemand zoeken om die zondag mee te nemen naar de kerk. Een buur, een kennis, een vriend die niet (meer) naar de kerk gaat. In de hoop dat de ander er inspiratie opdoet. Wie weet smaakt het naar meer! Juist door de actie “Kerkproeverij” besef ik weer dat we in Almere Poort een eigen plek toch wel missen.

Natuurlijk kunnen we op 10 september ook mensen uitnodigen om in ons kerkcafé te komen “proeven”. Maar ik heb toch het gevoel dat ze dan wat missen. Ik vertrouw erop dat mensen het menu dat in de Schone Poort wordt voorgezet, zullen waarderen, maar ik denk dat een “echt” kerkgebouw iets extra’s geeft. Net zoals wanneer je ergens uit eten gaat: de kok kan nog zo z’n best hebben gedaan, maar als de eetgelegenheid de sfeer ademt van een bedrijfskantine, zul je niet gauw besluiten om nog eens terug te komen.

Als protestanten hebben we daar vaak weinig oog voor. Toch weten we het wel. Mensen die anders nooit naar de kerk gaan, lopen in hun vakantie zo maar een kerk binnen. Ze kunnen daarvoor allerlei redenen hebben. Omdat het lekker koel is binnen. Omdat er prachtige dingen te zien zijn. Het zal lang niet altijd vroom zijn. Maar er komen ook mensen om een kaarsje te branden, om te bidden, om even stil te zijn. Want kerken worden “huis van God” genoemd en daarom komen er ook mensen binnenlopen die verlangen om Hem daar ontmoeten. Dat kan zijn in een schitterende middeleeuwse kathedraal of een eenvoudig dorpskerkje of zo maar een kapelletje bij een splitsing van wegen. Het is moeilijk te omschrijven wat kerk tot “kerk” maakt, het is een kwestie van “proeven”. En het wil echt niet zeggen dat een kerk eeuwenoud moet zijn, ook een modern gebouw kan de sfeer ademen van een huis van gebed.

In de Schone Poort kwamen we in het begin gewoon in de huiskamer bij elkaar. Gezellig rond de tafel, dat had best wel wat.  Maar we ontdekten dat de voordeur voor veel mensen een hoge drempel heeft. Daarom waren we blij met de “Kerk op Wielen”. Daarmee kun je echt kerk in de buurt zijn. Maar ook de omgebouwde SRV-wagen heeft z’n nadelen. In de winter is het er te koud, er kunnen maximaal vijftien mensen een plek vinden en er moet een vergunning zijn om hem ergens te parkeren. Vandaar dat we zijn uitgeweken naar de Sterrenschool. Ruimte genoeg en laagdrempelig. Maar we missen er de gezelligheid van de huiskamer. En we hebben het gevoel dat we in de Sterrenschool een beetje schuilgaan. Want met “de Kerk op Wielen” zijn we duidelijk herkenbaar aanwezig in Poort.

Toch hebben we nooit serieus over de bouw van een kerk nagedacht. De gedachte daaraan werd aldoor weggewimpeld met het simpele argument: er is geen geld. Want onbewust hadden we bij kerk toch altijd het vertrouwde beeld van een duur stenen gebouw met een toren. Als pioniers hebben we het vaak over “out of the box” denken: ga niet uit van het vanzelfsprekende en het oude vertrouwde. Wil je de mensen buiten de kerk bereiken, dan moet je nieuwe wegen inslaan. We moeten eerlijk bekennen: bij het denken aan een eigen plek hadden we nog niet echt “out of the box” gedacht.

Er waren anderen. Dat begon in 2016: De “kerk op wielen” werd geleend voor de eerste vergadering van de projectgroep die de “Bouw-Expo Tiny Housing” voorbereidde, want dat leek de projectmanager een passende omgeving voor zo’n gebeuren. Hij zag dus een link tussen de Kerk op Wielen en de Tiny Houses, maar voor mij is het kwartje toen nog niet gevallen. Ik vond het alleen een mooie uitdaging toen gezegd werd “Het zou leuk zijn als jij als niet-bouwkundige ook een ontwerp zou insturen”. Dat heb ik gedaan, Eerlijk gezegd was ik best trots op de maquette die ik maakte, maar ik had niet echt het idee dat mijn ontwerp ooit werkelijkheid zou worden. We hebben een heel leuk huis in Poort, dus wat moet ik met een tiny house? Maar – en ik weet niet wie het eerste op het idee kwam –  op een gegeven ogenblik zei iemand “Dat zou een leuke Tiny Church kunnen zijn”. Toen pas viel het kwartje. Het Tiny Housing-programma opende een prachtige mogelijkheid om in Almere Poort een unieke kleine kapel te bouwen. In de vorige Spirit schreef ik al dat wethouder Tjeerd Herrema heeft toegezegd dat we de Tiny Church mogen bouwen als we het financieel en technisch rond kunnen krijgen.

Ik verbaas me telkens weer erover hoe wonderlijk humoristisch Gods wegen voor mij zijn. Dat begon al toen ik theologie ging studeren. Als toen iemand had gezegd dat ik daarmee dominee moest worden, was ik er nooit aan begonnen. Als iemand mij had geroepen om in Almere Poort een pioniersplek te starten, was ik naar alle waarschijnlijkheid net als Jona heel ergens anders naar toegegaan. Maar toen ons huis in Poort klaar was en de vraag kwam “Hoe moet dat nu met de kerk in Poort?”, was er geen ontkomen aan. Als iemand had gezegd “Je moet bouwpastor worden”, had ik hem vierkant uitgelachen. “Wat een onzin!”. Maar via de omweg van het Tiny House komt er toch een kleine kapel.

En achteraf geloof ik dat het goed is dat die er komt. En hij wordt zoals ik vind dat een kerk moet zijn: uitnodigend en nieuwsgierig makend. Met een open deur waardoor mensen aarzelend, maar benieuwd naar wat hen te wachten staat, naar binnen gaan. Dat hoeft niet altijd vroom te zijn. Het mag ook omdat het een bijzonder gebouw is (en dat wordt het zeker door de aparte techniek die het met de zon mee doet draaien). Maar er zullen er ook mensen die, nieuwsgierig geworden,  binnengaan en ontdekken dat het echt een “huis van God”. Een plek waar ze een kaarsje kunnen branden, stil mogen worden om te bidden, God mogen ontmoeten.  Want dat is toch wel waar het bij Kerkproeverij ten diepste om gaat: “Proef, en geniet de goedheid van de HEER,  gelukkig de mens die bij hem schuilt”. (Psalm 34:8)

Festival Poort Sociaal

Zaterdag 6 juni was het tweede “Festival Poort Sociaal”.  Op het pleintje bij de Europaschool stond een groot podium. Aan de rand van het plein en langs de Europalaan stonden zo’n 25 marktkramen. Er waren springkussens en op het schoolplein was een Kartbaan. De Kerk-op-Wielen had een mooie plek gekregen vlak bij het podium. Op het podium was van 11.00 tot 15.30 uur een heel programma. Met onder andere een optreden van “Het Talentenpalet”, een koor van mensen met en zonder zichtbare beperking. In de kraampjes gaven allerlei

organisaties op het terrein van gezondheid en zorg voorlichting. Ook was er een plek waar kinderen rolstoelbasketbal konden spelen. In het gebouw van Woonmere en Interakt Contour werden rondleidingen gehouden en waren workshops. Om het voor de bezoekers aantrekkelijker te maken was er een stempelkaart met verschillende acties. Bij de Kerk-op-Wielen kregen de kinderen (en ook de volwassenen) op vertoon van hun stempelkaart een “smoothie”. We hadden niet te klagen over belangstelling. We hebben zeker meer dan 200 smoothies hebben gemaakt. Gelukkig was er door sponsors een flinke hoeveelheid fruit gedoneerd, zodat de kosten voor de Schone Poort binnen de perken bleven. Boven de kraam waar de smoothies werden gemaakt, hing een banner “Gezond Lichaam & Gezonde Geest”. Naast de tafel met smoothies stond een tafel met folders van de Schone Poort, gratis Nieuwe Testamenten en ander “geestelijk voedsel”. We deden deze actie in samenwerking met “de Veilige Haven”, de Vrij Evangelische Gemeente die samenkomt in het Groenhorst College. Het was goed om zo gezamenlijk op te trekken. Dat werd door een deel van de bezoekers ook opgemerkt en positief gewaardeerd, maar het merendeel had toch vooral belangstelling voor “Gezond Lichaam” en gingen achteloos aan “Gezonde Geest” voorbij.

Mensen met en zonder zichtbare beperking

Het Festival Poort Sociaal is een initiatief van Woonmere en Interakt Contour, twee woonvormen voor mensen met een hersenletsel. Het ideaal is dat de bewoners gewoon deel uitmaken van de samenleving en niet worden opgeborgen in een instituut achter slagbomen. Dat is niet vanzelfsprekend, want veel mensen hebben de neiging om mensen met een beperking buiten te sluiten. Omdat ze er geen raad mee weten. Vandaar het initiatief om het Festival Poort Sociaal te organiseren. In de hoop dat het bijdraagt  aan meer begrip voor mensen met een beperking en aan hun integratie in de samenleving.

Een geslaagd festival.

Het was een stralende dag en er waren veel meer bezoekers dan vorig jaar. De mensen van Woonmere en Interaktcontour kijken met voldoening terug op een zeer geslaagd festival. En de Schone Poort heeft daar het nodige aan bijgedragen. Want van meet aan waren we actief betrokken bij de organisatie. (op de website www.poortsociaal.nl  staan we in het rijtje van de sponsoren). Bij de voorbereiding was mijn taak met name het maken en bijhouden van de website. Op de dag zelf was ik vooral bezig met smoothies. Vaak wordt gedacht dat “De Schone Poort” iets met het milieu te maken heeft.  Smoothies passen wel mooi in het plaatje. Ik vind het grappig als mensen verbaasd reageren als ze ontdekken dat de smoothie niet door een milieuorganisatie, maar door de kerk wordt aangeboden. Maar door zulke dingen wordt het succes van het festival zelf niet minder.

Er zijn voor de mensen…
Ik was dus druk met smoothies maken. Er was weinig gelegenheid om met mensen in gesprek te gaan. Achteraf vraag ik me af: Had het niet nadrukkelijker over de kerk en het geloof moeten gaan? Is de kerk wel genoeg aan bod gekomen? Dan is het goed om me weer te binnen te brengen: waarvoor was de kerk ook al weer bedoeld?  Jezus verkondigt in woord en daad de liefde van God. Die liefde is er voor iedereen, maar in het bijzonder voor mensen die buiten de boot dreigen te vallen: mensen die gediscrimineerd en buitengesloten worden; kwetsbare mensen en kleine kinderen; mensen die in de gewone wereld niet meetellen. Het boek Handelingen laat zien dat dat verhaal in de kerk gewoon doorgaat. Maar voordat we er erg in hebben zijn we niet meer gericht op de mensen, maar op onszelf. Gaat het om kerkelijk zelfbehoud en niet meer om de liefde voor de ander. Dus toen we even niet met de kerk bezig waren, waren we misschien wel meer kerk dan we op dat moment beseften. Want waar christenen zich inzetten voor kwetsbare mensen, daar is Kerk In Uitvoering.